VẢI (lệ chi) và Táo tàu – hai loại thần dược vàng trong các vị thuốc đông y

Vải trong Đông y gọi là lệ chi, tính ôn, vị ngọt chua, mùi thơm, tính bình, có tác dụng dưỡng huyết, làm hết phiền khát; có công dụng thông thần tích trí, tăng tinh tủy, thêm huyết dịch; chữa bệnh mụn nhọt; chữa hôi miệng, giảm đau, bổ tâm, dưỡng can huyết; có tác dụng tán hàn, chữa tiêu chảy ở trẻ em.

quả vải

Tác dụng thực sự của quả vải là gì?

Qua đó có thể thấy vải là thứ quả có giá trị bổ hư, làm đẹp, nhuận da, kéo dài tuổi thọ. Theo y thư cổ của Trung Quốc, việc thường xuyên ăn vải sẽ giúp bổ não, khỏe người, chữa được bệnh tràng nhạc, ung ngọt, khai vị lợi tỳ. Thịt vải khô bổ nguyên khí, là loại thuốc bổ cho phụ nữ và người già yếu.

Theo y học hiện đại, thành phần chủ yếu của phần thịt vải là đường gluco, carcaro; các vitamin A, B1, B2, C, protein, lipid, acid hữu cơ, calci, phospho, sắt, v,v…. Vitamin A và vitamin B chỉ có trong múi vải tươi. Vải có tác dụng cung cấp dinh dưỡng cho người già, cơ thể suy yếu, người đang nuôi con nhỏ.

Thịt quả vải có tác dụng điều trị đối với các bệnh thiếu máu, tim đập loạn nhịp, mất ngủ, miệng khô khát, hen, tràng nhạc, trẻ con lên đậu, v.v… Hạt vải có thể chữa sa nang, can khí tích tụ, đau dạ dày… Vỏ quả vải chữa băng huyết ở phụ nữ. Quả vải ăn tươi, ăn khô, dùng làm thuốc đều tốt.

Ngoài ra, người ta còn dùng hoa vải, vỏ thân và rễ cây vải sắc lấy nước dùng súc miệng có thể chữa viêm miệng và đau răng.

Tuy nhiên, không nên ăn nhiều trong một lần. Ăn nhiều vải một lúc có thể gây nóng, làm rối loạn chuyển hóa đường trong cơ thể, tạo thành “dị ứng ăn vải” (tức hạ huyết đường). Người bị nhẹ thì thấy buồn nôn, ra mồ hôi, miệng khô khát, mệt mỏi, bị nặng thì nhức đầu, mê man. Trẻ nhỏ càng không nên ăn nhiều vải một lúc.

Lại có người sau khi ăn quả vải bị nôn nao, nổi mề đay, đau bụng, nôn mửa… Các triệu chứng đó không phải do vải mà do một loại nấm sống ở núm quả vải bị dập nát, úng thối gây ra.

Các bài thuốc chữa bệnh bằng quả vải:

– Đau răng: Vải cả quả thêm ít muối, đốt thành than, nghiền nhỏ, xát vào chỗ răng đau. Hoặc lấy hoa, hay vỏ thân hoặc rễ sắc với nước rồi súc miệng.
– Hen suyễn thở khò khè: Cùi vải khô (vải sấy) 120g, bóc vỏ, bỏ hạt đem thịt vải hầm nhừ, mỗi lần ăn 30g, ngày 2 lần. Có tác dụng giáng khí, bình xuyên.

– Mụn nhọt: Thịt vải (quả tươi) nghiền nát thành bột nhão, đắp lên mụn nhọn hoặc thịt vải giã nhuyễn hòa với hồ nếp làm thành cao, dán lên mụn nhọn. Hoặc: Lấy thịt vải giã nát với ô mai, tạo thành cao đắp lên mụn; hoặc lấy 5-7 múi vải giã nát với ít hồ nếp, dàn thành miếng cao, dán lên mụn nhọt.
– Nấc: Vải cả quả đốt thành than, tán bột, hòa với nước nóng uống.
– Phụ nữ đau khi hành kinh: Hạt vải khô (lệ chi hạch), dùng 6g nướng chín, phối hợp với hương phụ 3g nghiền thành bột. Dùng nước muối nhạt hoặc nước cơm trộn lẫn, hòa uống mỗi ngày 2 lần, có tác dụng lý khí giảm đau.
– Sởi không mọc: Thịt vải 10 quả sắc uống.

– Thể lực suy yếu sau khi khỏi bệnh, người phiền khát, nấc: Cùi vải khô, táo tàu mỗi loại 10 quả, sắc uống. Hoặc ăn từ 5 đến 10 thịt quả tươi, mỗi ngày ăn từ 2 đến 3 lần. Có tác dụng ra mồ hôi dưỡng huyết, hoà vị.
– Tiêu chảy: Vỏ quả vải, ô mai, ổi mỗi loại 10 gam, sắc uống. Hoặc lấy 4-8gr hạt vải giã nhỏ sắc với nước để uống.
– Tinh hoàn sưng đau: Hạt vải đốt thành than, nghiền nhỏ, hòa với rượu cho . uống ngày 4-6g.
– Tràng nhạc: Cùi vải khô 10 quả, rau câu 30 gam, sắc với nước, pha rượu uống.
– Tré em đái són: Mỗi ngày cho ăn 12 quả vải khô.

TÁO TÀU – vị thuốc quen thuộc trong bài thuốc đông y

Táo tàu (đại táo) màu vàng tươi, khi chín màu tím sẫm. Táo tươi ăn thơm mát, có giá trị dinh dưỡng rất cao với nhiều protein, lipid, acid amin, vitamin A, B, C, P, các nguyên tố vô cơ như calci, phospho, sắt, nhôm… Phần ăn được của táo chiếm 91% trọng lượng quả, cho nhiều nhiệt lượng, đặc biệt, hàm lượng vitamin trong táo rất cao. Cứ 100g táo tươi có 380-600mg vitamin, cao gấp 70-80 lần táo tây.

Táo tàu có tác dụng bổ dưỡng sức khỏe, thúc đẩy quá trình tổng hợp protein, tăng cường sức đề kháng của cơ thể. Táo tàu còn có tác dụng bổ gan, tăng cường cơ bắp, hạ huyết áp, an thần, dễ ngủ, tránh hưng phấn mẫn cảm, hạn chế sự phát triển tế bào ung thư, làm tan đờm, giảm ho, cải thiện dinh dưỡng cơ tim… .

Từ cùi thịt quả đến hạt táo, vỏ cây, rễ cây đều là những vị thuốc nổi tiếng. Trong Đông y, táo thường được sử dụng để điều hòa các vị thuốc, chữa suy nhược, bổ máu người già, yếu, sản phụ.

Các bài thuốc chữa bệnh bằng táo tàu:

– Dị ứng da: Táo tàu 10 quả nhai ăn, ngày 3 lần, ăn liên tục. – Lo lắng, mất ngủ: Táo tàu 14 quả, hành 7 củ, sắc uống.
– Mẩn ngứa ở trẻ em: Hồng táo vừa đủ dùng, bỏ hạt, cho phèn chua vào sấy khô rồi tán thành bột đắp.
– Phù nề toàn thân: Hồng táo 1.000g, đại kích 500g, đổ nước ninh 1 ngày đêm. Mỗi lần dùng 15g, ngày 2 lần (sáng, chiều).
– Ra mồ hôi trộm: Táo tàu, ô mai, rễ ma hoàng mỗi loại 10g, sắc uống, ngày 2 lần (sáng, chiều).
– Tỳ vị hư nhược: Táo tàu bỏ hạt, sấy khô bằng lửa nhỏ, tán bột, trộn đều với gừng sống. Mỗi lần dùng 6g, ngày 2 lần uống với nước lã đun sôi.