Vai trò của hoa quả đối với sức khỏe đời sống của con người

Hoa quả rất giàu giá trị dinh dưỡng, cung cấp nhiều vitamin có lợi cho sức khoẻ. Tuy nhiên, bạn cần hiểu biết đúng giá trị của từng loại hoa quả, để sử dụng chúng một cách hiệu quả nhất.

Vai trò của hoa quả đối với sức khỏe đời sống của con người
Vai trò của hoa quả đối với sức khỏe đời sống của con người

Sự khác biệt giữa hoa quả tươi, sinh tố và hoa quả khô

Người ta thường lầm tưởng hoa quả sấy khô có ít giá trị dinh dưỡng hơn quả cây tươi. Nhưng khi so sánh hoa quả khô và hoa quả tươi, các chuyên gia dinh dưỡng đã phát hiện hàm lượng dinh dưỡng của loại hoa quả sấy khô cao hơn loại còn tươi.

Lượng polyphenol cũng tăng một cách đáng kể khi hoa quả đã được sấy khô. Hơn nữa, loại sấy khô có nhiều chất xơ, các khoáng chất, vitamin, các nguyên tố vi lượng, kali, phức hợp carbonhydrat. Các chất này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ bệnh tật, tốt cho hệ miễn dịch của cơ thể.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, dạ dày cần được tiêu độc và nghỉ ngơi hoàn toàn mỗi tuần một lần. Để thực hiện điều này mà vẫn đảm bảo đủ năng lượng cho cơ thể, liệu pháp dùng hoa quả và rau củ là biện pháp tối ưu.

Mỗi loại hoa quả và rau củ đều có tính năng phòng và chữa bệnh riêng của nó một cách đáng kinh ngạc. Chúng sẽ thải các độc tố sinh ra sau quá trình chuyển hóa, thay thế vào đó là: nước, vitamin, khoáng chất, protein, chất xơ và rất nhiều vi chất quan trọng khác.

Nước ép hoa quả tươi và nước sinh tố hoa quả là nguồn cung cấp các vi chất tốt nhất cho cơ thể. Nước hoa quả rất giàu đường và vitamin còn nước rau ép rất giàu muối khoáng.

Tốt hơn hết bạn nên uống nước quả 30-40 phút trước bữa ăn hoặc giữa 2 bữa ăn. Nếu bạn uống nước hoa quả làm từ các loại quả ngọt thì cần chú ý đến phản ứng của cơ thể. Nếu uống nước hoa quả ngọt ngay sau bữa ăn trưa, có thể làm tăng quá trình lên men trong ruột và gây đầy bụng.

Thông thường sau bữa ăn, chúng ta thường có thói quen ăn tráng miệng bằng hoa quả. Điều này hoàn toàn không nên. Cần biết rằng thức ăn vào dạ dày thường phải lưu lại từ 1 đến 2 giờ. Nếu sau bữa ăn, chúng ta ăn hoa quả ngay sẽ làm tăng thêm sự lưu trị trong dạ dày. Hoa quả có loại đường đơn monosacchant và các loại acid tactaric, acid citric làm cho dạ dày đầy hơi, gây chướng bụng khó chịu.

Trong các loại hoa quả thường dùng như cam, quýt, nho, lê… lại có chất plavon, chất này ở đường ruột bị vi khuẩn phân giải thành acid tioxianic gây ức chế công năng của tuyến giáp trạng, gây ra tình trạng bệnh lý của tuyến này. Một số hoa quả có hàm lượng vitamin và pectin cao, chúng sẽ kết hợp với dịch vị, chất xơ và protein trong thức ăn, dễ uốn thành những hạt rắn khó tiêu. Những hạt này sau đó hình thành sỏi ở dạ dày và ruột. Vì vậy, các chuyên gia dinh dưỡng khuyên bạn nên ăn quả cây sau bữa ăn từ 1 đến 3 giờ.

Việc dùng tay để cắt, dùng thìa nạo hoa quả, làm cho lượng vitamin vẫn bị hao hụt ít nhiều vì nước hoa quả đã tiếp xúc với không khí trong một quãng thời gian nhất định. Vì vậy, bạn cần uống nước hoa quả tươi ngay sau khi chế biến. Chỉ cần để một thời gian ngắn trong tủ lạnh cũng đủ làm giảm giá trị dinh dưỡng của nước hoa quả, mặc dù hương vị của chúng thay đổi không nhiều.

Vai trò của vitamin C có trong hoa quả đối với sức khỏe của con người

Vitamin C là thành phần dinh dưỡng rất quan trọng đối với cơ thể trong việc phòng và trị bệnh, tên hóa học là acid ascorbic, có rất nhiều trong các loại rau, củ, quả. Sau khi theo thức ăn vào cơ thể, vitamin C được hấp thu chủ yếu ở ruột non và tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa quan trọng.

Vitamin C thúc đẩy hoạt động một số men, duy trì sức đề kháng, chống nhiễm khuẩn và các gốc tự do. Đáng ngạc nhiên hơn nữa là nó có thể giúp chống bệnh trầm uất (stress).

Nhờ vào phản ứng chống oxy hóa mà vitamin C có thể tái sinh tế bào mới và ngăn chặn ảnh hưởng xấu của các tế bào gốc tự do, là nguyên nhân gây lão hóa sớm.

Đặc trưng của vitamin C là vai trò quan trọng trong quá trình hình thành nên collagen, một loại protein quan trọng giúp bảo vệ các mô như da, sụn, mạch máu, xương, răng. Bên cạnh đó, vitamin C còn tăng cường đề kháng giúp cơ thể kháng khuẩn, chống viêm nhiễm và nhanh liền các vết thương.

Vitamin C kết hợp với vitamin E tạo thành nhân tố quan trọng làm chậm quá trình phát triển các tế bào ung thư. Đồng thời, vitamin C còn kích thích tổng hợp nhân tố interferon, là chất ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn và các chất độc hại đối với cơ thể.

Vitamin C còn kích thích sự hấp thụ sắt tại ruột non (làm tăng lượng hồng cầu và giảm nguy cơ thiếu máu), tăng cường chiết xuất chất tạo keo (collagen) giúp thành mạch máu có độ đàn hồi cao để giảm nguy cơ xuất huyết nội, nhất là đối với người bị cao huyết áp.

Trong thiên nhiên, vitamin C có trong hầu hết các loại rau quả tươi. Hàm lượng vitamin C trong rau quả phân phối thường không đều, có nhiều ở lớp cỏ hơn ở ruột, ở lá nhiều hơn ở cuống và thân rau.

Khi ngâm rửa các loại rau quả đã gọt vỏ, cắt bổ, chất này rất dễ bị nước kéo đi. Khi đun nóng, vitamin C cũng rất dễ bị phân hủy. Khi chân nguyên liệu bằng nước cũng như hấp thức ăn, nếu để rau quả tiếp xúc với không khí, sự phân hủy cũng xảy ra nhanh hơn.

Sắt và một số kim loại khác có tác dụng đẩy nhanh sự oxy hóa phân hủy vitamin C. Nếu môi trường đun nấu là acid thì vitamin C bền vững và có thể chịu được nhiệt độ tới 100°C. nhưng nếu là môi trường kiềm thì vitamin C sẽ bị oxy hóa khá nhanh chóng.

Ánh sáng mặt trời và nhiệt độ môi trường bảo quản rau quả mà nóng ấm cũng phá hỏng rất nhiều vitamin C. Ở nhiệt độ bình thường trong bếp, các loại rau ăn lá nếu chờ 4 giờ mới chế biến sẽ hao mất 20% vitamin C, để 1 ngày mất tới 40%. Còn đối với rau quả đem phơi hoặc sấy khô thì vitamin C bị phá hủy hầu như hoàn toàn.

Vì vậy, khi mua rau quả, nên chọn loại thật tươi. Khi sơ chế rau, củ, quả, không ngâm lâu trong nước, nên rửa rau cả cọng rồi mới cắt. Sau khi làm sạch, cần nấu càng sớm càng tốt. Khi nước sôi lâu mới cho rau vào nấu hoặc luộc. Nên tận dụng ăn cả cái và nước vì nước có nhiều vitamin C hòa tan.