Mỏi mắt, khô mắt và cảm giác đau nhức quanh mắt đang trở nên phổ biến hơn khi nhiều người dành hàng giờ mỗi ngày để nhìn điện thoại, máy tính và màn hình kỹ thuật số. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), việc tập trung quá lâu vào màn hình có thể khiến tần suất chớp mắt giảm mạnh, làm mắt nhanh khô và mệt mỏi. Các chuyên gia cho rằng thay đổi thói quen sử dụng thiết bị điện tử có thể giúp giảm đáng kể tình trạng khó chịu này.
Vì sao mắt dễ bị mỏi và đau nhức?
Chớp mắt ít hơn khi nhìn màn hình
Theo bác sĩ nhãn khoa Chantal Cousineau-Krieger của NIH, khi con người tập trung đọc hoặc làm việc trên máy tính, tần suất chớp mắt giảm xuống đáng kể. Điều này khiến nước mắt bay hơi nhanh hơn và gây khô mắt.
Các triệu chứng thường gặp gồm:
- Mắt khô rát
- Cảm giác cộm mắt
- Đau nhức quanh mắt
- Mờ mắt tạm thời
- Nặng mí mắt
- Nhạy cảm với ánh sáng
Tình trạng này thường được gọi là “mỏi mắt kỹ thuật số” hoặc hội chứng thị giác màn hình.
Dùng điện thoại quá lâu làm mắt phải hoạt động liên tục
Khi nhìn gần trong thời gian dài, cơ mắt phải co liên tục để lấy nét. Theo NIH, việc duy trì trạng thái này lâu có thể khiến cơ mắt bị “mệt” giống như các cơ khác trong cơ thể khi hoạt động quá mức.
Ngoài điện thoại, các thiết bị dễ gây mỏi mắt còn gồm:
- Máy tính
- Máy tính bảng
- TV
- Thiết bị đọc sách điện tử
Những ai dễ bị khô mắt và mỏi mắt hơn?
Theo NIH, một số nhóm có nguy cơ cao hơn gồm:
- Người trên 50 tuổi
- Người đeo kính áp tròng
- Phụ nữ
- Người dùng thuốc kháng histamine
- Người làm việc văn phòng nhiều giờ
Ngoài ra, các yếu tố môi trường cũng có thể khiến mắt khó chịu hơn như:
- Gió thổi trực tiếp vào mặt
- Điều hòa quá lạnh
- Không khí khô
- Khói thuốc lá
Quy tắc 20-20-20 giúp giảm mỏi mắt thế nào?
Phương pháp đơn giản được chuyên gia khuyến nghị
Để giảm căng thẳng cho mắt, các chuyên gia NIH khuyến nghị áp dụng quy tắc 20-20-20:
- Sau mỗi 20 phút nhìn màn hình
- Hãy nhìn vật ở xa khoảng 20 feet (khoảng 6 mét)
- Trong ít nhất 20 giây
Phương pháp này giúp cơ mắt được thư giãn và giảm tình trạng tập trung liên tục ở khoảng cách gần.
Trẻ em cũng cần nghỉ mắt thường xuyên
NIH cho biết trẻ em hiện cũng bị ảnh hưởng bởi thời gian dùng màn hình quá nhiều. Một số trẻ có thể:
- Dụi mắt liên tục
- Chớp mắt mạnh
- Than đau đầu
- Khó tập trung
Nhiều nghiên cứu còn cho thấy tỷ lệ cận thị ở trẻ đang tăng trên toàn cầu và có liên quan đến việc ít hoạt động ngoài trời, dùng thiết bị điện tử quá nhiều.
Cách giảm khô mắt và đau nhức mắt tại nhà
Giữ mắt đủ ẩm
Các chuyên gia khuyên có thể sử dụng nước mắt nhân tạo khi mắt bị khô. Ngoài ra nên:
- Uống đủ nước
- Hạn chế để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt
- Dùng máy tạo độ ẩm nếu không khí quá khô
Điều chỉnh thói quen dùng màn hình
Một số cách giúp mắt đỡ mệt hơn:
- Tăng kích thước chữ
- Giảm độ sáng màn hình
- Ngồi đúng khoảng cách với màn hình
- Không dùng điện thoại trong bóng tối
- Nghỉ giải lao thường xuyên
Theo nhiều chuyên gia nhãn khoa, việc ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng vì mắt cần thời gian phục hồi sau khi hoạt động kéo dài.
Khi nào cần đi khám mắt?
Mỏi mắt thông thường thường cải thiện sau khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, cần đi khám nếu xuất hiện:
- Đau mắt kéo dài
- Nhìn mờ thường xuyên
- Song thị
- Đỏ mắt nhiều
- Chảy nước mắt liên tục
- Nhức đầu nặng
- Giảm thị lực
Đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề khác như:
- Khô mắt mạn tính
- Tật khúc xạ
- Viêm mắt
- Tăng nhãn áp
- Bệnh lý võng mạc
Người lớn tuổi dễ bị mỏi mắt hơn vì sao?
Theo NIH, khi lớn tuổi, mắt mất dần khả năng lấy nét ở khoảng cách gần – tình trạng gọi là lão thị. Điều này khiến mắt phải hoạt động nhiều hơn khi đọc sách hoặc dùng điện thoại.
Nhiều người từ sau tuổi 40 bắt đầu cần:
- Kính lão
- Điều chỉnh ánh sáng tốt hơn
- Nghỉ mắt thường xuyên hơn
Làm sao để bảo vệ mắt lâu dài?
Các chuyên gia khuyến nghị:
- Khám mắt định kỳ
- Đeo kính đúng độ
- Đeo kính chống UV khi ra nắng
- Không hút thuốc
- Ăn nhiều rau xanh và thực phẩm giàu omega-3
- Duy trì vận động thể chất
Những thói quen này giúp giảm nguy cơ các bệnh về mắt và hỗ trợ thị lực lâu dài.
Kết luận
Mỏi mắt, khô mắt và đau nhức mắt đang ngày càng phổ biến do thời gian sử dụng màn hình tăng cao. Theo NIH, chỉ cần thay đổi một số thói quen đơn giản như nghỉ mắt thường xuyên, chớp mắt nhiều hơn và áp dụng quy tắc 20-20-20 cũng có thể giúp giảm đáng kể tình trạng khó chịu.
Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng thị lực, người dùng nên đi khám chuyên khoa mắt để được kiểm tra và điều trị phù hợp.